@currentYear@-yil uchun 25 ta muhim backend development vositasi

Dasturchilar sifatida biz hech qanday tashqi yordamsiz shunchaki matn muharririda kod yozib o'tirmaymiz. Buni anglaymizmi yoki yo'qmi, ishlash uslubimizni va kodimizni yetkazib berish tezligini yaxshilash uchun doimiy ravishda turli development vositalaridan foydalanamiz.

Ushbu maqolada biz veb-dasturlash sohasida muhim ahamiyatga ega bo'lgan va backend developer sifatida siz bilishingiz kerak bo'lgan 25 ta backend development vositasini ko'rib chiqamiz.

Biz ko'rib chiqadigan toifalar:

• IDE'lar va muharrirlar
• Ma'lumotlar bazasi vositalari
• Hamkorlik
• Hosting xizmatlari
• API bilan bog'liq vositalar
• Mahsuldorlik vositalari

Xo'sh, boshladik!

Dasturlash tillaridan tashqari: IDE'lar va muharrirlar

Dasturlash tillarining o'zidan tashqari, Integrated Development Environment (boshqacha aytganda, IDE'ingiz) dasturiy ta'minot ishlab chiqishdagi butun karyerangiz davomida tanlab, foydalanishingiz kerak bo'ladigan eng muhim vositadir.

Ularning ba'zilari umumiy maqsadli (ya'ni barcha turdagi ishlab chiqish uchun ishlaydi), boshqalarida esa maxsus backend development vositalari bo'ladi (aynan hozir biz e'tibor qaratayotgan narsa shu).

Keling, veb-dasturlash loyihasi uchun ajoyib bo'lgan ba'zi misollarni ko'rib chiqaylik.

1. Jetbrains mahsulotlari

Jetbrains oilasiga mansub IDE'lar bir nechta dasturlash tillariga mo'ljallangan, jumladan JavaScript, .NET, JAVA (va Java Virtual Machine), Python, PHP va boshqalar (asosan veb-dasturlash uchun ajoyib tanlovlar).

Boshqalariga nisbatan bu IDE'lardan foydalanishning afzalligi shundaki, ular muayyan til/texnologiyaga ixtisoslashgani sababli, ularda aynan shu dasturlash tillari uchun va xususan backend development vazifalaringizda yordam berish uchun mo'ljallangan vositalar bor, masalan:

• Debugger'lar.
• Yaxshilangan IntelliSense.
• Yaxshilangan ishlab chiqish muhiti.

Bu IDE'larning yagona kichik kamchiligi, ayniqsa bu yerda sanab o'tilgan boshqa variantlar bilan solishtirganda, ularning hammasi ham bepul emasligi. Ularning barchasi bir xil narxda bo'lmasa-da, qanday imkoniyatlaringiz borligini tushunish uchun IDE'ingizning narxlar sahifasini ko'rib chiqishni tavsiya qilaman (agar shartlarga mos kelsangiz, bepul tariflar ham bor).

2. Visual Studio Code

VSCode hozirgi kunda barcha turdagi veb-dasturchilar, ayniqsa backend developer'lar uchun shubhasiz eng mashhur muqobillardan biri. Bu IDE'ning eng kuchli tomoni — plugin'lar orqali nihoyatda kengaytiriluvchanligi. Undan foydalanuvchi hamjamiyat esa shunchalik katta va xilma-xilki, sizga kerak bo'lgan har qanday narsa uchun tom ma'noda plugin topiladi.

VSCode'ning JetBrains mahsulotlariga nisbatan yana bir katta afzalligi shundaki, u dasturchilarga to'liq ishlaydigan IDE'ni BEPUL taqdim etadi. Ba'zi extension'lar JetBrains IDE'si bilan aynan bir xil developer experience'ni bermasa-da, extension'larning to'g'ri kombinatsiyasi VSCode orqali juda yaqin muqobilni taqdim eta oladi.

3. Zed

Zed — boshqacha turdagi kod muharriri va aynan shu sababli u siz uchun ayni muddao bo'lishi mumkin.

Zed ham VSCode kabi universal kod muharriri bo'lib, xohlagan tilingizda kod yozish imkonini beradi (veb-dasturlash bilan shug'ullanasizmi yoki yo'qmi, farqi yo'q). Zed'ni boshqalardan afzal ko'rishingizning asosiy sabablari:

• Yaxshilangan unumdorlik. Zed IDE'ning buyruqlaringizga javob berish tezligini oshirish uchun CPU'ingiz VA GPU'ingizdan foydalanadi.
• Bir nechta foydalanuvchini qo'llab-quvvatlash.
• Jamoaviy imkoniyatlar. Zed boshqalar bilan birga ishlagan holda dasturiy ta'minot yaratish imkonini beradi: qaydlarni ulashish va IDE orqali jamoadoshlaringiz bilan muloqot qilish mumkin.

Zed — open source loyiha, ammo ushbu maqola yozilayotgan paytda u faqat macOS uchun mavjud, shuning uchun Linux va Windows foydalanuvchilari bu ajoyib variantni hali sinab ko'ra olmaydi.

4. Sublime Text

VSCode'dan oldin Sublime Text bepul va kuchli vosita istagan veb-dasturchilar uchun, ehtimol, eng mashhur kod muharrirlaridan biri bo'lgan.

VSCode kabi Sublime ham plugin'lar orqali kengaytirishni qo'llab-quvvatlaydi va plugin'larning boy ekotizimi uni ancha ko'p qirrali muharrirga aylantiradi. Qo'shimcha qilib aytish kerakki, bu kod muharriri ham Zed kabi UI'ni GPU yordamida render qilishni qo'llab-quvvatlaydi, shuning uchun agar unumdorlik siz uchun muhim bo'lsa, o'qishda davom eting.

Yangilangan UI (agar ilgari Sublime Text'dan foydalangan bo'lsangiz, yoqimli hayratda qolasiz!) va yaxshilangan ichki vositalar bilan ushbu muharrirning so'nggi versiyasi (4-versiya) o'z vaqtida VSCode undan tortib olgan bozor ulushini qaytarib olishga harakat qilmoqda.

5. VIM - dasturchilarga yo'naltirilgan muharrir

VIM — dasturchi sifatida yo yomon ko'radigan, yo yaxshi ko'radigan vositangiz; o'rtasi yo'q.

Bu shunchalik ikonik matn muharririki, avval tilga olingan barcha IDE'larda “vim mode” deb ataladigan rejim bor; u ulardan xuddi VIM'dan foydalanayotgandek (visual va input rejimlari bilan) foydalanish imkonini beradi.

Vim barmoqlaringizni home row'dan (barmoqlaringiz “dam oladigan”, F va G tugmalari joylashgan qator) uzoqlashtirmasdan kod yozish imkonini beradi. Bu shuni anglatadiki, hujjatlar bo'ylab harakatlanish, kod yozish, loyihalar bo'ylab o'tish va boshqa ishlarni qo'lning minimal harakati bilan bajarishingiz mumkin.

Bu Vim dizaynining asosiy falsafasi va agar uni qabul qilsangiz, u sizni juda malakali dasturchiga aylantirishga yordam beradi. Albatta, bu ishlash uslubiga moslashish oson emas va qayta o'rgatilishi kerak bo'lgan mushak xotirasi ko'p. Lekin buni bir marta uddalasangiz, ortga qaytish juda qiyin.

Bu yerdagi barcha umumiy maqsadli IDE'lar singari, uni o'z muhitingizda aynan xohlaganingizdek ishlashi uchun “script”lar orqali sozlashingiz kerak bo'ladi.

Ma'lumotlar bazasi vositalari

Backend development bilan shug'ullanayotganda siz shubhasiz ma'lumotlar bazalari bilan ishlaysiz. Ular veb-dasturlash olamida hamma joyda uchraydigan backend vositasidir.

Keling, backend developer sifatida sevimli ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlaringiz (DBMS) bilan ishlash uchun foydalanishingiz mumkin bo'lgan ba'zi ajoyib ma'lumotlar bazasi vositalarini ko'rib chiqaylik.

6. DataGrip

Datagrip — JetBrains mahsuloti, shuning uchun agar siz JetBrains IDE'sini ham tanlasangiz, bu ajoyib variant.

Bu vosita barcha SQL ma'lumotlar bazalariga bitta foydalanuvchi interfeysi ichidan kirish imkonini beradi, ma'lumotlar bazasida saqlangan ma'lumotlarni ko'zdan kechirishda katta yordam beradi, shuningdek, yaxshiroq SQL query'lar yozishga yordam beradigan imkoniyatlarga ham ega.

Bu vositalarning narxi biroz qimmat bo'lishi mumkin bo'lsa-da (ayniqsa IDE'ni ham olsangiz), agar imkoniyatlarga boy va barqaror dasturiy ta'minot ishlab chiqish vositalarini qidirayotgan bo'lsangiz, bu shubhasiz ishonchli variant.

7. Navicat

Navicat aslida sizga nima kerakligiga qarab tanlanadigan muqobillar oilasiga ega: standart SQL ma'lumotlar bazalari to'plamidan (masalan, MySQL, Oracle, Postgre va hokazo) tortib MongoDB va Redis kabi NoSQL ma'lumotlar bazalarigacha.

Umuman olganda, Navicat muqobillari ancha yengil va foydalanishda kuchli. Ular Datagrip kabi imkoniyatlarga boy bo'lmasligi mumkin, ammo kerakli ma'lumotlarni osongina ko'zdan kechirish va query qilish imkonini beradi.

Navicat'ning bepul sinov muddati atigi 14 kun davom etadi, shundan so'ng oylik to'lov to'lashingizga to'g'ri keladi. Shunga qaramay, notijorat foydalanish uchun litsenziya narxi ancha past, bu esa uni deyarli barcha dasturchilar uchun qulay qiladi.

Imkoniyatlarga kelsak, unda bunday vositadan kutadigan barcha narsalar bor:

• Bir nechta ma'lumotlar bazasiga ulanish va ularning tarkibini vizual tarzda ko'zdan kechirish imkoniyati.
• Ichiga ma'lum darajada IntelliSense o'rnatilgan query muharriri.
• Model ko'rinishi (ma'lumotlar bazasini avtomatik ravishda ER diagrammalarga aylantiradi).
• Vizual IDE orqali entity'lar yaratish uchun oddiy object designer.

Agar narxi sizni cho'chitmasa, Navicat ilovalari seriyasi qo'l ostingizda bo'lishi kerak bo'lgan ajoyib backend vositalaridir.

8. TablePlus

Tableplus yana bir yengil database manager ekanligi ma'nosida Navicat'ga juda o'xshaydi. Asosiy farqlar:

• Tableplus faqat SQL'ga asoslangan ma'lumotlar bazalarini qo'llab-quvvatlaydi.
• Narx modeli soddaroq: oylik obunaga bog'lanib qolmasdan, faqat bir martalik litsenziya uchun haq olinadi.

Tableplus'ning eng muhim imkoniyatlaridan ba'zilari:

• Ma'lumotlarni inline tahrirlash.
• Advanced filtering qidiruvda turli filtrlash shartlarini birlashtirish imkonini beradi.
• Kodni auto-complete qilish, bu SQL query'lar yozishda juda qo'l keladi.
• JavaScript plugin'lari orqali kengaytirish mumkin (hozirda Beta holatida).

Bu oldingi variantlarning har biriga ishonchli muqobil bo'lgan, narxi esa soddaroq backend vositasi.

9. DBeaver

DBeaver — bir nechta ma'lumotlar bazasiga ulanish va ular bilan ishlash imkonini beradigan bepul, cross-platform vosita. Qo'shimcha imkoniyatlarga ega PRO versiyasi bo'lsa-da, bepul versiya siz o'ylay oladigan deyarli har qanday ma'lumotlar bazasi — SQL bo'ladimi, NoSQL bo'ladimi — bilan ishlashni boshlash uchun yetarlicha kuchli.

Bepul versiyada qo'llab-quvvatlanadigan ma'lumotlar bazalarining to'liq ro'yxati uchun ularning about sahifasiga qarang.

DBeaver'ning asosiy imkoniyatlaridan ba'zilari:

• Avtomatik to'ldirish imkoniyatiga ega SQL muharriri.
• Jadval ta'rifidan ER diagramma yaratish.
• Ma'lumotlarni in-line tahrirlash.

Ma'lumotlar bazangizni bloklab qo'yadigan, uzoq davom etayotgan har qanday query'ni kill qilish uchun task management.

Veb-dasturlash uchun hamkorlik vositalari

Agar siz yakka dasturchi sifatida ishlamasangiz (hatto shunda ham!), hamkorlik vositalari ishingizni muvofiqlashtirish, kim nima ustida ishlayotganini va keyin nima ustida ishlashingiz kerakligini tushunish imkonini beradi.

Bular o'z-o'zidan “backend vositalari” hisoblanmasligi mumkin bo'lsa-da, ular shubhasiz samaradorligingiz va ishingiz tartibini yaxshilashga yordam beradi, shuning uchun ularni kengroq ma'noda baribir “development vositalari” deb atashimiz mumkin.

10. Trello

Trello — jamoalarga aniq holatlar va oddiy UX bilan Kanban'ga o'xshash doska yaratish imkonini beradigan juda oddiy, ammo kuchli tashkiliy vosita (Trello'da drag&drop — shoh).

Trello'da yangi loyiha va jamoani sozlash bir necha daqiqa oladi, plugin tizimi orqali esa sana eslatmalari, kalendar integratsiyalari va boshqa qo'shimcha imkoniyatlarni olishingiz mumkin.

Jamoaning ehtiyojlari ustunlarga asoslangan oddiy layout'lar va minimal ma'lumot bilan qondirilar ekan, oddiy UI va intuitiv UX Trello'ni hamkorlik vositalari orasidagi eng yaxshi variantlardan biriga aylantiradi.

11. Monday

Monday — loyihalarni boshqarish va hamkorlik uchun nisbatan yangi onlayn platforma. “Yangi” deyishimning sababi shundaki, bu yerdagi boshqa ba'zi muqobillar 5 yildan ortiq vaqtdan beri mavjud.

Ularning cheklangan bepul tarifi muddatsiz amal qiladi, shuning uchun agar jamoangiz kichik va talablaringiz cheklangan bo'lsa, bu aynan siz uchun ideal vosita bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, agar haqiqatan ham to'lashingizga to'g'ri kelsa, Monday tariflari, ayniqsa boshqa muqobillar bilan solishtirganda, hamyonbop.

Monday'ning to'liq sozlanadigan UI'i sizga kerakli hamkorlik muhitini yaratish imkonini beradi. Bu uzoqroq vaqtdan beri mavjud bo'lgan va siz moslashishingiz kerak bo'lgan qat'iy UI'ga ega boshqa vositalarga nisbatan katta afzallik.

12. Basecamp

Basecamp — Trello, Monday va Notion aralashmasi, ya'ni u dasturchilarga shu olamlardagi eng yaxshi va eng dolzarb vositalarni taqdim etishga harakat qiladi va shunchaki “shovqin” yaratadiganlarini chetda qoldiradi.

Basecamp'ning falsafasi — narsalarni sodda saqlash va faqat hamkorlikka haqiqatan ham hissa qo'shadigan imkoniyatlarga e'tibor qaratish:

• Trello'dagi kabi oddiy card table'lar.
• Jamoangiz bilan hujjat va fayllarni yuklash hamda boshqarish imkoniyati.
• O'rnatilgan chat.
• Hammaga bildirishnoma yuborish uchun message board'lar.

Agar shunday deyish mumkin bo'lsa, Basecamp'ning yagona “kamchiligi” — “abadiy bepul” tarifining yo'qligi. Ularning ikkala tarifi ham pullik va 30 kunlik bepul sinov muddatiga ega, shuning uchun uni bemalol sinab ko'rib, taklif qilayotgan narsalari ehtiyojlaringiz uchun yetarli yoki yo'qligini aniqlashingiz mumkin.

13. Wrike

Wrike — loyihalarni boshqarish va hamkorlikni tabiiy va uzluksiz his qildirishga qaratilgan yana bir urinish. Ularning UI'i minimalistik va ular ehtiyojlaringiz hamda joriy ekotizimingizga asoslangan o'z workflow'laringizni yaratish uchun 400 dan ortiq integratsiyani taqdim etadi.

Ularning bepul tarifi bor; u imkoniyatlari cheklangan bo'lsa-da, Wrike'dan foydalanishning asosiy usulini va uning joriy loyihangizda sizga qanchalik foydali bo'lishi mumkinligini tushunish uchun juda mos.

Ularning AI'dan innovatsion tarzda foydalanishi kontentni tezroq yaratish, loyiha va vazifa tavsiflarini tahlil qilish hamda ular asosida subtask'lar yaratish imkonini beradi.

Wrike hatto bepul tarifida ham samarali va kuchli tuyuladi. Agar siz freelancer bo'lsangiz yoki yangi va kuchli narsa qidirayotgan kichik jamoangiz bo'lsa, unga imkoniyat bering.

Hosting xizmatlari

Backend development haqida gap ketganda, kodingizni deploy qilish va uni cloud'da ishga tushirish odatiy holga aylanadi; bu continuous integration and continuous deployment (CI/CD) deb nomlanuvchi amaliyot. Ba'zi vaziyatlarda maxsus, in-house infratuzilma bilan ishlashingizga to'g'ri kelsa-da, butun jarayonni juda yengil qiladigan (ya'ni bir-ikki marta bosish bilan deploy qilish mumkin bo'lgan) platformalar ham bor.

Keling, eng keng tarqalgan muqobillardan ba'zilarini ko'rib chiqaylik!

14. Railway

Railway.app dasturchilarga kerak bo'ladigan barcha vositalarni bir marta bosish masofasida taqdim etishni maqsad qilgan. Gap quyidagilar haqida:

• PR orqali ishga tushadigan deployment'lar.
• Barcha mashhur dasturlash tillarini qo'llab-quvvatlash.
• Autoscaling.
• Load balancing.
• Monitoring.
• Ajoyib uptime (99.95%)
• Ishni boshlab yuborishingiz uchun 200 dan ortiq tayyor shablonlar.

Railway'da bepul tarif yo'q, ammo ularning asosiy tarifi juda hamyonbop. Lekin ehtiyot bo'ling, ular resurslardan foydalanish uchun ham alohida haq oladi. Yaxshiyamki, oy oxirida kutilmagan holatlarga duch kelmaslik uchun ularda juda qulay sarf kalkulyatori bor!

15. Heroku

Heroku — yana bir Platform as a Service provider'i. U ko'pchilik provider'lar taqdim etadigan autoscaling, monitoring, GitHub integratsiyasi va boshqa asosiy xizmatlarni taqdim etadi.

Qo'llab-quvvatlanadigan dasturlash tillari ro'yxati unchalik katta emas, ammo eng keng tarqalganlari albatta qamrab olingan: Node.js, Ruby, JAVA, PHP, Python, Go, Scala va hatto Clojure.

Heroku'ning yana bir katta afzalligi shundaki, ular o'z infratuzilmasi ustiga xizmat sifatida managed Postgre ma'lumotlar bazasini va Redis'ni ham taklif qiladi. Har ikki holatda ham xizmatlardan foydalanganingiz sari ular uchun to'lashingizga to'g'ri keladi, shuni yodda tuting.

16. Digital Ocean

Heroku kabi platformalardan farqli o'laroq, Digital Ocean Infrastructure as a Service provider'i (IaaS) sifatida tanilgan. Ular sizga kerak bo'lgan barcha serverlarni va pul to'lashni xohlagan barcha resurslarni (xotira, CPU va h.k.) beradi. Biroq deployment jarayoningizni sozlash, integration test'laringizni avtomatlashtirish yoki hatto kodingizni ishga tushirish uchun barcha kerakli kutubxonalarni ta'minlash — o'zingizning zimmangizda.

Bu aslo yomon narsa emas; ba'zi jamoalar hamma narsa allaqachon boshqarilib qo'yilgan Railway va Heroku kabi boshqa platformalardan ko'ra aynan shu erkinlikni afzal ko'radi.

Katta miqyosdagi ilovalar odatda managed xizmatlar deyarli taqdim eta olmaydigan maxsus infratuzilmani talab qiladi. Aynan shu yerda IaaS provider'lar maydonga chiqadi.

Asosiy takliflaridan tashqari, ular MongoDB, MySQL, Redis va boshqa managed ma'lumotlar bazalarini ham taklif qiladi.

17. Hetzner

Hetzner — agar u bilan nima qilishni bilsangiz, ishni boshlash uchun kerak bo'lgan hamma narsani taklif qiladigan yana bir IaaS. Boshqacha aytganda, ular siz orzu qilishingiz mumkin bo'lgan barcha apparat ta'minotini, hatto cloud'da ham, taklif qiladi, lekin uni o'zingiz sozlashingiz va unga xizmat ko'rsatishingiz kerak.

Biroq ularning yagona “managed” taklifi veb-hosting uchun, shuning uchun agar veb-saytingiz yoki ilovangizni host qilmoqchi bo'lsangiz va serverga texnik xizmat ko'rsatish hamda uni sozlash bilan shug'ullanishni istamasangiz, bu siz uchun yaxshi variant.

Bundan tashqari, ularning taklifi ancha standart, garchi narx modeli unday bo'lmasligi mumkin. Ularda ham boshqalar kabi standart narx darajalari bor, biroq ular endi kerak bo'lmay qolgan ishlatilgan apparat ta'minoti uchun “auksionda narx taklif qilish” imkoniyatini ham beradi.

18. Vercel

Agar NextJS ilovasini qurayotgan bo'lsangiz va uni tezda deploy qilish yo'lini qidirayotgan bo'lsangiz, ehtimol Vercel (NextJS egasi) platformasidan yaxshiroq joy yo'q.

Ularning platformasi GitHub akkauntingizni ularning tizimlariga bog'lash va butun ilovangizni repo'ga bitta push bilan deploy qilish imkonini beradi.

Va ular NextJS bo'yicha ekspert bo'lgani uchun ilovangiz “shunchaki ishlaydi”.

Hatto ularning bepul tarifi ham tezkor SaaS prototype'lari va kichik ilovalar uchun juda mos. Bundan tashqari, ular monitoring, auto-scaling, load balancing va PaaS provider'idan kutishingiz mumkin bo'lgan hamma narsani taklif qiladi.

To'g'ri, ular boshqa texnologiyalarni qo'llab-quvvatlamaydi va hatto managed ma'lumotlar bazalari kabi boshqa tegishli xizmatlarni ham taklif qilmaydi, ammo NextJS ilovasini deploy qilish haqida gap ketganda, bundan yaxshiroq developer experience taqdim eta oladigan biror kishini topish qiyin.

19. Render

Render platformasini Vercel va Heroku'ning sevgi farzandi deb tasavvur qilishingiz mumkin. Render sizga Vercel taqdim etadigan ajoyib developer experience'ni, shu bilan birga Heroku'dagi moslashuvchanlikni (yoki undan ham ko'prog'ini) beradi.

Siz bitta texnologiyaga bog'lanib qolmaysiz; aksincha, barcha asosiy runtime'lar tayyor holda mavjud. Ancha yuqori HTTP timeout'lar (100 daqiqagacha — bu ko'pchilik provider'lar beradigan standart 10 yoki 30 soniyaga nisbatan aql bovar qilmas darajada ko'p) va boshqa ko'plab xavfsizlik hamda qulaylikka oid yaxshilanishlar ham bor.

Render, hatto bepul tarifida ham, foydalanishingiz uchun managed MySQL va managed Redis instance'larini taklif qiladi. Oxir-oqibat, agar siz uzoq vaqtdan beri Heroku'dan foydalanib, uning DX'idan mamnun bo'lib yurgan bo'lmasangiz, uning o'rniga Render'ni ko'rib chiqish yaxshi fikr bo'lishi mumkin.

20. OVHCloud

OVHCloud — sizga kerak bo'lgan hamma narsani: “bare metal”dan (ya'ni infratuzilmadan) tortib veb-ilovalar uchun managed hosting, managed ma'lumotlar bazalari (tanlash uchun ularda ko'p variant bor) va boshqa ko'plab xizmatlargacha taqdim etadigandek ko'rinadigan hammasi bir joyda jamlangan yechim.

Biroq ular deployment workflow'ingizni sodda va intuitiv qiladigan qulaylik integratsiyalarini taklif qilmaydiganga o'xshaydi.

Endi, ular domen nomini ro'yxatdan o'tkazishdan tortib analytics, identity management, fayl saqlash (CDN) va hatto bir marta bosish bilan o'rnatiladigan CMS'largacha (WordPress kabi content management system'lar) va hokazo barcha tegishli xizmatlarni bir joyga jamlaganini hisobga olsak, bu siz uchun yaxshi variant bo'lishi mumkin. Albatta, agar jamoangizda bu barcha variantlar bilan ishlash uchun yetarli tajriba bo'lsa.

API bilan bog'liq vositalar

Backend developer'lar sifatida biz doimo API'lar (Application Programming Interface) bilan ishlaymiz — boshqalar yaratganlaridan foydalanamizmi yoki o'zimiznikini yozamizmi, farqi yo'q.

Nima qilayotganingizdan qat'i nazar, ularni tezroq qurish va testlashga yordam beradigan backend vositalariga ega bo'lish har doim yaxshi, shuning uchun keling, bir nechta variantni ko'rib chiqaylik.

21. Swagger

Ba'zi dasturchilar API yaratishning eng qiyin qismlaridan biri uni hujjatlashtirish deb ta'kidlashi mumkin. Bu nafaqat zerikarli vazifadek tuyulishi mumkinligi, balki API endpoint'i nima qilayotganini yetarlicha yaxshi tushuntirish oson emasligi sababli hamdir.

Aynan shu yerda Swagger yordamga keladi.

Bu vosita dasturchilarga endpoint'laringizdan qanday foydalanishni tushunish uchun kerak bo'lgan hamma narsani taqdim etadigan interaktiv hujjatlar yaratish imkonini beradi va shu bilan birga ularga endpoint'larni yaratilgan UI'dan to'g'ridan-to'g'ri testlash imkoniyatini ham beradi.

22. Postman

Postman faqat hujjatlar uchun mo'ljallangan ilova emas, u yillar davomida har bir dasturchi va dasturchilar jamoasi bilishi kerak bo'lgan API testlash vositasiga aylandi. Backend developer'lar Postman'dan foydalanishdan ayniqsa katta foyda ko'radi, chunki u API'larni tartibga solish va boshqarishda juda yaxshi yordam beradi.

Postman yordamida kompaniyangizning barcha API'larini tartibga solishingiz, ularni tegishli dev jamoalar bilan ulashishingiz va ularga bitta qator ham kod yozmasdan API'lardan foydalanish va ular bilan ishlash imkonini berishingiz mumkin.

Swagger ko'proq har bir backend developer bilishi kerak bo'lgan development vositasi bo'lsa, Postman har bir dasturchilar jamoasi ichki API'larga kirishni va ularning hujjatlarini ulashish hamda nazorat qilish uchun foydalanishi kerak bo'lgan vositadir.

Mahsuldorlik

Va nihoyat, so'nggi toifa mahsuldorlik haqida. Yuqorida tilga olingan ba'zi mahsulot va xizmatlar ham mahsuldorlikni oshirsa-da, ular ro'yxatga aynan shu maqsadda kiritilmagan edi. Backend vositalarining quyidagi ro'yxati faqat backend developer sifatida ishlayotganingizda mahsuldorligingizga keltirishi mumkin bo'lgan foydalarni o'ylab tuzilgan.

23. iTerm

Agar siz macOS foydalanuvchisi bo'lsangiz, iTerm shubhasiz ko'rib chiqishingiz kerak bo'lgan “albatta bo'lishi kerak” vositalardan biri. Backend developer sifatida kuningizning katta qismini terminalda o'tkazasiz.

iTerm bu tajribani quyidagi kabi imkoniyatlar bilan keyingi bosqichga olib chiqadi:

• Bitta oyna ichidagi parallel panel'lar, bu bir vaqtda bir nechta ish bilan shug'ullanishni osonlashtiradi.
• Yaxshilangan auto-complete
• Hozir foydalanayotgan dasturingizdan tashqarida, oyna ichida qidirish.
• Instant replay ekrandagi so'nggi kontentni tozalashdan oldin qayta ko'rib chiqish imkonini beradi.
• Paste history terminalga so'nggi joylashtirilgan kontent bo'ylab harakatlanish imkonini beradi.

Shuni yodda tutingki, bu imkoniyatlarning hech biri majburiy emas; ularsiz ham bemalol ishlashingiz mumkin, ammo ular dasturchi sifatida ishingizni ancha qulaylashtiradi. Aynan shu sababli iTerm bu ro'yxatni boshlab beradi.

24. Zsh/OhMyZsh

Bu ikkalasining kombinatsiyasi terminalingizga super kuchlar beradi. Zsh — agar terminalingizda buyruqlar yozib bir necha soat o'tkazsangiz, ancha tezroq va samaraliroq ishlash imkonini beradigan yaxshilangan shell. Masalan, siz quyidagi kabi imkoniyatlarga ega bo'lasiz:

• Advanced tab auto-complete
• Kengaytiriluvchanlik
• Imlo xatolarini tuzatish
• Va boshqalar.

Yuqorida aytib o'tilganidek, ZSH'ni o'rnatib, sozlab olganingizdan so'ng, oh-my-zsh'ni o'rnatishni ko'rib chiqishingiz kerak; u ushbu shell'dagi barcha sozlash imkoniyatlarini konfiguratsiya qilishda yordam beradi:

• U 300 dan ortiq plugin bilan birga keladi: 1password integratsiyalaridan tortib, belgidan belgiga o'tish orqali fayl tizimi bo'ylab harakatlanish imkonini beradigan “jump” plugin'igacha (papkalarga belgilar biriktirishingiz mumkin).
• Tayyor holda keladigan ko'plab theme'lar.

Agar terminalda soatlab vaqt o'tkazayotgan bo'lsangiz, bu kombinatsiyani o'rnatishni ko'rib chiqing.

25. Raycast

Raycast sizga yaxshiroq application launcher berish orqali mahsuldorligingizni oshirish imkonini beradi. Standart launcher'dan foydalanish o'rniga uni Raycast bilan almashtirib, super kuchlarga ega bo'lishingiz mumkin.

Endi siz to'satdan yuzlab hamjamiyat tomonidan yaratilgan extension'lardan foydalanish imkoniga ega bo'lasiz; ular app launcher'dan to'g'ridan-to'g'ri chatGPT bilan ishlash, GitHub'dan foydalanish, VSCode bilan bevosita ishlash va boshqa ko'p narsalarni amalga oshirish imkonini beradi.

U faqat macOS foydalanuvchilari uchun mavjud bo'lsa-da, Raycast bu platformadagi backend developer'lar uchun albatta bo'lishi kerak bo'lgan ilovaga aylandi. Oxir-oqibat, vositalaringizga qanchalik tez yeta olsangiz, shunchalik mahsuldor bo'lasiz. To'g'ri sozlangan Raycast esa veb-dasturlash jarayoningizni juda yengil va oson qilib qo'yishi mumkin.