Yaratsangiz, ular o'zi keladimi?

Barchamiz "yaratsangiz, ular o'zi keladi" degan mantrani ko'p marta eshitganmiz. Startup yoki loyiha yaratib, go'yo tasodifan oltin koniga duch kelgan odamlar haqidagi hikoyalar kam emas, lekin ular qoida emas. Bu hikoyalar ishga tushirilgan son-sanoqsiz loyihalar va startup'lar orasida hamon istisno bo'lib qolmoqda.

Aka-uka Raytlar o'zlarining Kitty Hawk'ini yaratishidan oldin odamlar odatda og'ir jismlar ucha olmaydi, deb hisoblashardi — fizika buni shunchaki taqiqlardi. Bugungi kundagidek muntazam ravishda samolyotga chiqish g'oyasi aqlga sig'mas edi. Insonning qachondir osmonni zabt etishi amalga oshmaydigan xom xayol deb hisoblanardi. Birinchi samolyotlar havoga ko'tarilganda, albatta, odamlar hayratga tushdi. Bu odamlar uzoq yillar davomida gapirib yurgan mavzuga aylandi. Texnologiya imkonsiz narsani mumkin qildi. "Yaratsangiz, ular o'zi keladi" iborasi Field of Dreams filmidan kelib chiqqan bo'lsa-da, uning ortidagi g'oyani aynan shu va shunga o'xshash tarixiy voqealar tug'dirgan.

Muhandislar va ixtirochilarning orzusi ushaldi: sevgan ishingiz bilan shug'ullanasiz, muvaffaqiyat esa sehrli tarzda ortingizdan keladi. Internet va veb-standartlar bu orzuga erishish imkonini hamma uchun ochiq qildi. Biroq shu bilan birga uning ortidagi g'oya xiralashib, tobora kuchini yo'qotib bordi. 2020-yilda bu mashhur ibora endi to'g'ri emasligini ko'rsatadigan juda kuchli belgilar bor.

Nega "yaratsangiz, ular o'zi keladi" endi ishlamaydi?

"Yaratsangiz, ular o'zi keladi" g'oyasini o'tmishga aylantirish uchun astoydil "ishlayotgan" bir nechta sabab bor. Shunday bo'lsa-da, bu endi side-project yaratib muvaffaqiyatga erisha olmaysiz degani emas. Shunchaki uni yaratish usulingizni moslashtirishingiz kerak.

Yaratish ancha osonlashdi

Software engineer uchun ba'zi veb-saytlar haqiqiy ne'matdir. Ko'pchiligimiz GitHub, Stackoverflow va, albatta, Google'siz — ahem, DuckDuckGo'siz — ishlay olmasdik. Bu kuchli saytlar bizga muammolarni hal qilish, yangi texnikalarni o'rganish va loyihalar yaratishni osonlashtiradigan to'g'ri kutubxonalarni topishda yordam beradi. Agar bu saytlardan biri ishlamay qolsa, ko'pchilik muhandislar ishni davom ettirishga urinish o'rniga tanaffus qilib, qahva ichgani ketishadi. Bunga yanada mukammallashgan veb-standartlar va tooling'dan osonroq foydalanish imkoniyatini qo'shsangiz, loyihalar yaratish endi faqat yuqori malakali mutaxassis dasturchilarning ishi bo'lmagan dunyoga kelasiz. Laravel va Quasar Framework kabi kuchli freymvorklar har kim ular asosida loyiha yaratishi uchun mavjud — va bepul.

Aslida, loyihalar yaratish shu darajaga yetdiki, ba'zi odamlar ularni shunchaki mashq yoki hobbi sifatida yaratadi. Agar GitHub'ni bir oz ko'zdan kechirsangiz, odamlar hech qanday tijoriy maqsadsiz yaratgan open source loyihalardan hayratda qolasiz. "Low code" va "No code" — texnologik bilimi kamroq bo'lgan odamlarning loyihalar yaratishidagi navbatdagi to'lqin.

Juda ko'p narsa sodir bo'lmoqda: axborot ortiqchaligi

Biz axborot haddan tashqari ko'p bo'lgan dunyoda yashayapmiz. Onlayn olamda ko'plab foydali ma'lumotlarni topishingiz mumkin. Lekin u yerda shovqin ham juda ko'p. Har bir ma'lumot yoki maslahatga qarama-qarshi bo'lgan bir qancha fikrlarni topishingiz mumkin. Bu qisman internet ma'lumotlarni nashr qilish va ulashishni ancha osonlashtirgani bilan bog'liq. Har kimga ovoz berildi — yaxshimi, yomonmi. Bu esa potensial foydalanuvchilarga yetib borishni ancha qiyinlashtiradi. Yangi loyihangiz, ehtimol, mushukcha videolari, fikrlar va yangiliklar orasida shunchaki g'arq bo'lib ketadi. Nashr qilingan kontentning o'rtacha umri hech qachon bunchalik qisqa bo'lmagan. Yo'lga chiqishdan oldin marketing rejasini tuzib olishingiz kerak.

Kichikroq muammolar

Yaratish har qachongidan ham osonlashgani va e'tibor tanqis bo'lib qolganidan tashqari, maker'lar, ixtirochilar va muhandislarning hayotini qiyinlashtirayotgan yana bir muammo bor: bugungi muammolar ancha kichik. Avval tilga olingan aka-uka Raytlar yo'lga chiqqan paytda ular hal qilmoqchi bo'lgan muammo — uchish bilan odamlarni hayratga solishgan. Agar ismingiz Elon bo'lmasa, muammoingiz ko'p odamlarni tabiiy ravishda o'ziga jalb qilishi dargumon. Solo dasturchi yoki indie hacker sifatida sizda biror niche'dagi (niche ichidagi niche'dagi) ancha kichikroq muammo bo'lish ehtimoli yuqoriroq. Yuqorida aytilgan axborot ortiqchaligi sharoitida niche'lar side-project yoki startup yaratib, muvaffaqiyatga erishishning deyarli yagona yo'lidir.

Bu ixtirochilar, dasturchilar va muhandislar uchun ancha tushkun eshitiladimi? Ham ha, ham yo'q. Potensial foydalanuvchilar va mijozlar nazariga tushish uchun yondashuvni biroz o'zgartirishimiz kerak.

Bugungi kunda loyihangizni qanday marketing qilish kerak?

Muvaffaqiyat ehtimolini oshirishning eng birinchi qadami — g'oya validatsiyasi. Bu ancha ravshan tuyulsa-da, ko'plab muhandislar va dasturchilar hali ham MVP yaratishni boshlashdan oldin g'oyalarini tekshirib ko'rmaydi. Natijada yana bir unutilgan loyiha va behuda sarflangan kuch paydo bo'ladi. Muvaffaqiyatga erishish uchun biror narsa yaratishni boshlashdan oldin marketing ustida ishlashingiz kerak. Yuqorida keltirilgan havolada men validatsiyaga va bir vaqtning o'zida foydali marketing ma'lumotlarini to'plashga bo'lgan yondashuvimni tasvirlab berganman.

Avval auditoriyangizni, keyin loyihani yarating.

Loyihangizni yaratishdan oldin auditoriyangizni shakllantiring. Vaqtingizni potensial foydalanuvchilar bilan aloqa o'rnatish, ularning ehtiyojlaridan saboq olish va ularning muammolari haqida suhbatlashishga sarflang. Bu keyinchalik loyihangizni marketing qilishda yordam beradi. Avval auditoriya, keyin loyihalar. Auditoriya yaratishning ko'plab usullari bor. Eng sodda va oson usullardan biri — shaxsiy yoki loyiha blogi bilan boshlash.

Medium yoki shunga o'xshash servisdan foydalanmang — self-hosted blogni tanlang, chunki u blogni o'z ehtiyojlaringizga ko'ra erkin qurish va keyinchalik loyihangizga olib boradigan sifatli havolalarga ega bo'lish imkonini beradi. Newsletter qo'shishni unutmang. Diqqat qisqa muddat saqlanadigan dunyomizda newsletter'lar odamlar bilan qayta bog'lanishning kalitidir.

Vositama-vosita

Yana bir yondashuv — "Tool by Tool" ("vositama-vosita") yondashuvi. Men bu yondashuvdan foydalanilganini birinchi marta Shopify'da payqaganman. Shopify jamoasi logotip generatori kabi kichik vositalarni taqdim etadi va ularni hamma foydalanishi uchun bepul chiqaradi. Bu nafaqat odamlarda xayrixohlik uyg'otadi, balki Shopify'ga o'z loyihalariga kuchli backlink'larni jalb qilish imkonini ham beradi. Dasturchilar sifatida biz bunday mini-vositalarni yaratish uchun ideal holatdamiz. Bu bir vaqtning o'zida ham ruhni ko'taradi, ham e'tiborni tortadi.

Loyihangiz yoki mahsulotingiz oxirgi foydalanuvchiga qayerda qiymat yetkazib berishini baholashga biroz vaqt ajrating. Kichik, mustaqil vositalarni ajratib chiqarish imkoniyatlarini ko'rib chiqing. Ularni yarating va butun mahsulotni launch qilishdan oldin ularni launch qiling. Bu sizga bir vaqtning o'zida launch qilishni va qism-loyihalaringizni targ'ib qilishni mashq qilish imkonini beradi. Qism-loyihalaringizga qo'yilgan har bir backlink bilan Google'dagi reytingingizni oshirasiz. Bu yondashuvga amal qilayotgan maker'ga misol — FlatGA bilan Kamban. U FlatGA'ni hozirda ishlab chiqilayotgan kattaroq loyihaning birinchi bosqichi sifatida yaratgan.

Maker hamjamiyatiga qo'shiling

Qism-loyihalaringizni yaratayotganingizda jarayonni ochiq muhokama qilishni unutmang. Bu ishingiz atrofida auditoriya to'plashga yordam beradi va launch'larni osonlashtiradi. Yangiliklarni ulashish uchun Twitter thread'lari va Reddit post'laridan foydalanishingiz mumkin. makerlog yoki WIP.chat kabi maker hamjamiyati ham qamrovingizni kengaytirishi mumkin. Ular sizga darhol fikr-mulohaza olish va o'zingizni mas'uliyatli tutish imkonini beradi, shu bilan birga qamrovingizni ham oshiradi.

Launch'ga tayyorgarlik

Launch go'yo loyihangizni keng dunyoga chiqaradigan alohida bir lahzadek tuyuladi. Ko'pincha bu lahza katta umidlar bilan bog'liq bo'ladi va dasturchilar loyihani launch qilishni marketingga yondashuvining asosiy — yagona bo'lmasa — qismi deb hisoblashadi. Launch dastlabki mijozlarni jalb qilishga yordam berishi mumkin bo'lsa-da, marketing haqida gap ketganda u sizning yagona g'oyangiz bo'lmasligi kerak. Shuni ham bilishingiz kerakki, launch bir martalik voqea emas. Siz qayta-qayta launch qilishingiz mumkin (va kerak). Har safar launch qilganingizda ko'proq yangi mijozlarga yetib borish imkoniyatingizni oshirasiz. Launch'dan keyingi vaqt — bu navbatdagi launch'dan oldingi vaqt.

Marketing — davomiy kurash

Ko'plab dasturchilar mahsulotini bir nechta saytlarda launch qilishni va bu loyihani u yog'iga qayerga olib borishini kuzatishni rejalashtiradi. Agar omadingiz kelib, mahsulotingiz viral bo'lib ketsa, bu yaxshi ishlaydi. Ancha barqarorroq yondashuv — doimiy ravishda u ustida ozgina ishlab borish. Marketing izchil olib borilganda eng samarali bo'ladi. Bu blog yuritish uchun ham, marketingning boshqa ko'plab shakllari uchun ham to'g'ri. Loyihangizni muntazam marketing qilish yo'lida qolishning oddiy usuli — bepul kichik marketing imkoniyatlari haqidagi newsletter'ga obuna bo'lish. Shu tarzda sizga muntazam eslatib turiladi va bajarish uchun kichik-kichik vazifalar beriladi.

Yakuniy so'z

Umid qilamanki, maqola faqatgina side-project'lar yaratishning o'zi endi hech qanday muammoni hal qilmasligi haqidagi g'oyani anglab olishingizga yordam berdi. Agar hozir o'qiganlaringiz yoqqan bo'lsa va ko'proq o'qishni istasangiz, mening newsletter'imga obuna bo'lishni o'ylab ko'ring. Men vaqti-vaqti bilan qiziqarli yangi maqolalar yoki side-project'lar haqida email yuborib turaman.

Muallif haqida

Peter Thaleikis — software engineer va biznes egasi. U taxminan 2000-yildan beri veb-ilovalar ishlab chiqadi. O'zining Bring Your Own Ideas Ltd. dasturiy ta'minot ishlab chiqish kompaniyasini ochishdan oldin u bir nechta tashkilotlarda Lead Developer bo'lib ishlagan.