Tizim dizayni yo'l xaritasi

2026-yilda katta miqyosdagi tizimlarni loyihalash haqida bilishingiz kerak bo'lgan hamma narsa

0% tugallandi0 / 147 mavzu
System Design nima?

System design muayyan talablarni bajarish uchun tizim arxitekturasi, component'lari, modullari, interfeyslari va ma'lumotlarining batafsil chizmasini yaratishni anglatadi. U tizimni qurish, joriy etish va qo'llab-quvvatlash uchun tuzilmali reja ishlab chiqishni ham o'z ichiga oladi va tizimning funksional, texnik hamda biznes ehtiyojlariga javob berishini ta'minlaydi. Bu jarayon scalability, unumdorlik, xavfsizlik va usability masalalarini ko'rib chiqadi hamda samarali va natijali yechim yaratishni maqsad qiladi.

System Design
Kirish
System Design nima?
System Design'ga qanday yondashish kerak?
Performance va scalability
Latency va throughput
Availability va consistency
CAP Theorem
AP - Availability + Partition Tolerance
CP - Consistency + Partition Tolerance
Consistency Patterns
Weak Consistency
Eventual Consistency
Strong Consistency
Availability Patterns
Fail-Over
Active - Active
Active - Passive
Replication
Master - Slave
Master - Master
Availability raqamlarda
99.9% Availability - uchta 9
99.99% Availability - to'rtta 9
Availability: parallel va ketma-ket
Background Jobs
Event-Driven
Schedule Driven
Returning Results
Domain Name System
Content Delivery Networks
Push CDNs
Pull CDNs
Load Balancers
LB va reverse proxy
Load Balancing Algorithms
Layer 7 Load Balancing
Layer 4 Load Balancing
Horizontal Scaling
Application Layer
Microservices
Service Discovery
Ma'lumotlar bazalari
SQL va NoSQL
Replication
Sharding
Federation
Denormalization
SQL Tuning
RDBMS
Key-Value Store
Document Store
Wide Column Store
Graph Databases
NoSQL
Keshlash
Refresh Ahead
Write-behind
Write-through
Cache Aside
Strategiyalar
Client Caching
CDN Caching
Web Server Caching
Database Caching
Application Caching
Asynchronism
Back Pressure
Task Queues
Message Queues
Keshlash turlari
Idempotent Operations
Communication
HTTP
TCP
UDP
RPC
REST
gRPC
GraphQL
Performance Antipatterns
Busy Database
Busy Frontend
Chatty I/O
Extraneous Fetching
Improper Instantiation
Monolithic Persistence
No Caching
Noisy Neighbor
Retry Storm
Synchronous I/O
Monitoring
Health Monitoring
Availability Monitoring
Performance Monitoring
Security Monitoring
Usage Monitoring
Instrumentation
Vizualizatsiya va alert'lar
Bu bo'limdagi design pattern'larning ahamiyati turlicha. Ularning hammasini mukammal o'zlashtirish shart emas. Har biri bilan umumiy tanishib chiqing — bu sizga scalable tizimlarni loyihalash haqida tasavvur beradi.
Cloud Design Patterns
Messaging
Sequential Convoy
Scheduling Agent Supervisor
Queue-Based Load Leveling
Publisher/Subscriber
Priority Queue
Pipes and Filters
Competing Consumers
Choreography
Claim Check
Async Request Reply
Data Management
Valet Key
Static Content Hosting
Sharding
Materialized View
Index Table
Event Sourcing
CQRS
Cache-Aside
Loyihalash va amalga oshirish
Strangler Fig
Static Content Hosting
Sidecar
Pipes & Filters
Leader Election
Gateway Routing
Gateway Offloading
Gateway Aggregation
External Config Store
Compute Resource Consolidation
CQRS
Backends for Frontend
Anti-Corruption Layer
Ambassador
Reliability Patterns
Availability
Deployment Stamps
Geodes
Health Endpoint Monitoring
Queue-Based Load Leveling
Throttling
High Availability
Deployment Stamps
Geodes
Health Endpoint Monitoring
Bulkhead
Circuit Breaker
Resiliency
Bulkhead
Circuit Breaker
Compensating Transaction
Health Endpoint Monitoring
Leader Election
Queue-Based Load Leveling
Retry
Scheduler Agent Supervisor
Security
Federated Identity
Gatekeeper
Valet Key
Batafsil o'rganish uchun quyidagi tegishli yo'nalishlarga o'ting
Backend
Software Architect
DevOps
Boshqa yo'l xaritalari
  • Backend yo'l xaritasi
  • DevOps yo'l xaritasi
  • Dasturiy dizayn va arxitektura
Ushbu yo'l xaritasining batafsil versiyasini va boshqa shunga o'xshash yo'l xaritalarini toping
roadmap.sh

Ko'p so'raladigan savollar

Yo'l xaritalariQo'llanmalarFAQYouTube

yo'lxaritaroadmap.shasosida

Hamjamiyat tomonidan yaratilgan yo'l xaritalari, eng yaxshi amaliyotlar, loyihalar, maqolalar, manbalar va yo'nalishlar — o'z yo'lingizni tanlash va kasbingizda o'sish uchun.

© yo'lxarita·Shartlar·Maxfiylik·

roadmap.sh

Barcha kontent roadmap.sh loyihasidan olingan (© Kamran Ahmed) va shaxsiy o'rganish uchun o'zbek tiliga tarjima qilinmoqda.

Qidiruv

Yo'l xaritalari, loyihalar va savollarni qidiring